Nâng cao chất lượng đào tạo nghề trên địa bàn TP.HCM (phần 2)

3. Một số gợi ý giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nghề trên địa bàn TP. HCM

3.1 Xây dựng chuẩn đầu ra của các chương trình nghề phù hợp với yêu cầu của DN

Nắm bắt được nhu cầu, xác định ngành nghề đào tạo phù hợp với kế hoạch phát triển nhân lực của địa phương, DN để xây dựng mục tiêu, nhiệm vụ cho phù hợp, nhằm tận dụng và huy động được các nguồn lực hiện có và tiềm năng, để từng bước nâng cao chất lượng đào tạo. Mục tiêu, nhiệm vụ được thể hiện thành mục tiêu đào tạo và được cụ thể hóa thành chuẩn đầu ra của các chương trình nghề đào tạo phù hợp với yêu cầu sử dụng lao động của địa phương và DN. Có như thế HV tốt nghiệp từ các trường dạy nghềtrên địa bàn TP. HCMmới đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng nhân lực có chất lượng của DN và nâng cao hiệu quả giải quyết việc làm cho HV sau đào tạo.

3.2 Đảm bảo các điều kiện giảng dạy thực hành nghề

Cần xây dựng được đội ngũ GV dạy nghề cơ hữu có trình độ và tâm huyết với công tác dạy nghề. Rà soát lại những yếu kém về kĩ năng giảng dạy thực hành, mức độ thành thạo kĩ năng nghề của đội ngũ GVđể thiết kế nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng cho phù hợp. Hình thành khối liên kết các TTDN trên cùng địa bàn để có sự đồng thuận đầu tư cho các nghề thế mạnh, hợp tác cùng đào tạo, để tận dụng có hiệu quả lợi thế so sánh của từng TTDN. Các trường dạy nghềtrên địa bàn TP. HCM cần được đầu tư trang thiết bị giảng dạy phục vụ cho cho hoạt động thực hành. Các trang thiết bị này cần được đầu tư theo hướng hiện đại, đồng bộ, có lộ trình theo thứ tự ưu tiên nhưng phải phù hợp với hoàn cảnh thực tế, tránh tình trạng lạc hậu, manh mún… Để làm được điều này, các trường cần:

– Có cơ chế khuyến khích tạo điều kiện thuận lợi cho GV tham quan và tiếp cận với các DN, các mô hình sản xuất nông nghiệp có hiệu quả, tham gia sinh hoạt chuyên môn để họ có cơ hội rèn luyện kĩ năng nghề thành thạo. Cóchế độ khuyến khích các chuyên gia nghề của DN tham gia làm giảng viêngiảng dạy thực hành.

– Cập nhật thông tin về các loại máy móc trang thiết bị dạy nghề mới của
các DN, để có kế hoạch mua sắm thêm các trang thiết bị dạy nghề tiên tiến, đồng bộ, đúng chủng loại, đúng với các nghề đã đăng kí đào tạo và công nghệ của DN đang sử dụng.

3.3 Tổ chức thực hiện tốt hoạt động giám sát giảng dạy

Công tác tổ chức giám sát giảng dạy là một việc làm cần thiết, đòi hỏi cán bộ quản lý phải thật nhiệt tình và có đủ kiến thức thì mới có khả năng giám sát được. Về nội dung cần kiểm tra và giám sát là khâu chuẩn bị (bài giảng, giáo án, thiết bị dạy học, hình thức tổ chức lớp học), khâu giảng dạy trên lớp (duy trì sĩ số, sổ tay lên lớp, việc tổ chức thực hiện kế hoạch giảng dạy, quản lí lớp học, việc triển khai các phương pháp dạy học, sử dụng phương tiện và vật tư dạy nghề của GV). Công tác kiểm tra và giám sát giảng dạy phải tiến hành thường xuyên, không hình thức, gắn với việc thưởng phạt công minh và thích đáng.

3.4 Thiết lập, duy trì và cũng cố mối quan hệ với cộng đồng và DN

Xây dựng mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với cộng đồng và DN cóý nghĩa hết sức quan trọng đối với họat động của các trường dạy nghềtrên địa bàn TP. HCM. Thông qua mối quan hệ gắn bó này, TTDN có thể tận dụng con người, cơ sở vật chất thiết bị nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực hành nghề cho HV. Điều này mang lại lợi ích cho cả TTDN, người học và DN. Tranh thủ nguồn GV là các chuyên gia có kinh nghiệm ở các DN để dạy thực hành và rèn tay nghề cho HV.

Trên cơ sở các hợp đồng cam kết đào tạo lao động đủ về số lượng, chất lượng, các DN tham gia đào tạo sẽ có cơ sở tin cậy để tuyển dụng HV tốt nghiệp vào làm việc. Người học sẽ tích cực học tập để có tay nghề vững vàng và có cơ hội được làm nghề mà họ được đào tạo với mức thu nhập hợp lí. Ngoài ra nhà nước và chính quyền địa phương yên tâm khi đầu tư kinh phí cho các trường dạy nghềtrên địa bàn TP. HCM. Theo dõi nắm bắt thông tin về năng lực của HV tốt nghiệp và thu thập ý kiến phản ảnh của khách hàng để kịp thời điều chỉnh mục tiêu, bổ sung, chỉnh sửa chương trình, giáo trình để đảm bảo chuẩn đầu ra của các trường dạy nghềtrên địa bàn TP. HCM thực sự phù hợp với chuẩn đầu vào của doanh nghiệp và thực tiễn sản xuất, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo của TTDN. Để làm được điều này, các trường dạy nghề cần:

– Mở rộng liên kết với các DN mở các lớp ngắn hạn tại DN, các HTX, các làng nghề cần lao động kĩ thuật, đa dạng hóa các loại hình đào tạo để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Phối hợp với các DN đánh giá kết quả học tập của HV trong quá trình đào tạo và đánh giá năng lực HV tốt nghiệp, mức độ đáp ứng yêu cầu và tạo ra nguồn nhân lực trực tiếp cho các DN. Tạo việc làm cho HV tốt nghiệp theo hướng xây dựng cam kết giữa TTDN và DN.

– Phối hợp với chính quyền địa phương và các đoàn thể chính trị xã hội tổchức khảo sát đánh giá hiệu quả giải quyết việc làm cho HV tốt nghiệp. Kịp thời hỗ trợ thông tin về thị trường lao động, thị trường tiêu thụ sản phẩm cho HV. Vận động và hổ trợ thành lập các câu lạc bộ ngành nghề, các tổ hợp tác ở nông thôn. Thử nghiệm mô hình lồng ghép đào tạo nghề với việc vay vốn tín dụng ưu đãi từ quỹ quốc gia giải quyết việc làm và giảm nghèo. Xây dựng các chương trình và và qui trình liên kết với các DN cùng phối hợp đầu tư, đào tạo, thu mua, sơ chế sản phẩm của các HV tốt nghiệp, góp phần giải quyết việc làm tại chỗ cho HV là lao động ở địa phương.

– Bố trí cán bộ quản lý chuyên trách giải quyết việc làm và theo dấu HV tốt nghiệp, kinh phí tổ chức hội nghị khách hàng, xây dựng hệ thống thông tin thu thập ý kiến phản hồi của khách hàng và HV tốt nghiệp.

3.5 Thường xuyên tự kiểm tra, đánh giá hệ thống đảm bảo chất lượng đào tạo

Giải pháp này sẽ giúp thể chế hóa các hoạt động của bộ phận, bộ môn bằngcác qui trình và văn bản cụ thể. Khắc phục những hạn chế tồn tại, chồng chéo, nâng cao hiệu quả tổ chức quản lí quá trình đào tạo, phát huy tính chủ động, sáng tạo, nâng cao trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân phấn đấu thực hiện theo từng tiêu chuẩn, tiêu chí đảm bảo chất lượng theo các qui trình, thủ tục đã đề ra, làm cơ sở cho việc tự đánh giá và kiểm định chất lượng góp phần cũng cố thương hiệu và gia tăng vị thế cạnh tranh của các trường dạy nghềtrên địa bàn TP. HCM. Đồng thời cũng làm cơ sở cho việc hình thành thói quen làm việc và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các bộ phận và cán bộ quản lý và GV.

Để làm được điều này cần mô tả được công việc, nhiệm vụ quyền hạn và đưa ra được các tiêu chí, chỉ số đánh giá chất lượng cụ thể cho từng bộ phận chức năng và cá nhân để mỗi người hiểu rõ được các nhiệm vụ và công việc mình phải làm một cách rõ ràng, để họ chủ động, tự giác và sáng tạo trong việc thực thi nhiệm vụ của mình./.

Tác giả: TS. Trương Quang Dũng – Phó trưởng Khoa Quản trị Kinh doanh trường Đại học Công nghệ TP.HCM